داستانهای شگفت انگیز از صدقه و فواید آن (قسمت دوم ) ( نوشتاری ) نویسنده : معصومه بیگم آزرمی

صدقه دادن مثل شیر دادن مادر است . ( نوشتاری ) استاد محمد شجاعی
27 فوریه 2017
نقش قرآن در زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) (نوشتاری ) حجت الاسلام حسینی قمی
1 مارس 2017

داستانهای شگفت انگیز از صدقه و فواید آن
نویسنده : معصومه بیگم آزرمی
قسمت دوم
ب) مفهوم انفاق و صدقه در سخنان معصومین علیهم السلام
انفاق و صدقه یک قانون عمومی در جهان آفرینش و مخصوصا در سازمان بدن هر موجود زنده است؛ قلب انسان تنها برای خود کار نمی کند بلکه از آن چه دارد به تمام سلول ها انفاق می کند، مغز و ریه و سایر دستگاه های بدن انسان همه از نتیجه کار خود دائما انفاق می کند و اصولا زندگی دسته جمعی بدون انفاق مفهومی ندارد.
۱- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: ان علی کل مسلم فی کلی یوم صدقه،
قریل: من یطیق ذلک؟
قال(ص): اماطتک الأذی عن االطریق صدقه، و ارشادک الرجل الی الطریق صدقه، و امرک بالمعروف صدقه، و نهیک عن المنکر صدقه، و ردک االسلام صدقه(بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۵۰٫)؛ همانا بر عهده هر مسلمانی است که در هر روز صدقه دهد، عرض شد: چه کسی توان انجام این کار را دارد؟ فرمود: اگر در مسیر و راه آنچه موجب اذیت رهگذر باشد بر طرف سازی صدقه است، و راه نشان دادن به راهگذر صدقه است، و عیادت کرد مریض صدقه است، و امر به معروف و نهی از منکر صدقه است، و جواب سلام صدقه است.
۲- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: من الصدقه آن یتعلم الرجل العلم و یعلمه الناس(بحارالانوار، ج ۲، ص ۲۴٫)؛ فراگرفتن علم و آموختن آن به مردم صدقه است.
۳- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: یا ابا ایوب الا اخبرک و ادلک علی صدقه یحبها الله و رسوله؟
تصلح بزین الناس اذا تفاسدوا و تباعدوا(مجموعه ورام، ص ۷٫)؛ ای ابو ایوب! آیا خبرت ندهم و دلالت به صدقه ایت نکنم که خدا و پیغمبرش صلی الله علیه و آله آن را دوست دارند؟ اصلاح کردن در میان مردم هنگامی که فاسد گردند و از یکدیگر دوری گزینند.
۴- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کل معروف صدقه و الدال علی الخیر کفاعله و الله یحب اغاثه اللهفان(بحارالانوار، ج ۹۳،ص ۱۱۹٫)؛ هر معروفی صدقه است، کسی که راهنمائی به خیر کند همانند کسی است که آن را انجام می دهد، و خدا فریادرسی شخص مظلوم را دوست می دارد.
۵- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کل معروف صدقه الی غنی اَو فقیر، فتصدقوا و لو بشق ثمره و اتقوا النار و لو بشق التمره(بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۱۱۲٫)؛ هر کار پسندیده ای و معروفی صدقه بسوی دولتمند و مستمند محسوب است، پس صدقه بدهید اگر چه به نیمه خرمائی باشد و از آتش پروا کنید اگرچه با نیمه خرما باشد.
۶- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کلکم یکلم ربه یوم القیامه لیس بینه و بینه ترجمان، فینظر أمامه، فلا یجد الا ماقدم، و ینظر عن یمینه فلا یجد الا ما قدم، ثم ینظر عن یساره فاذا هو بالنار، فاتقوا النار و لو بشق تمره فان لم یجد احدکم فبکلمه طیبه(بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۱۳۱٫ )؛ همه شما، در روز قیامت بدون دخالت واسطه و مترجم با پروردگار خود سخن می گوئید، و هرکس پیش روی خویش چون بنگرد جز آنچه از پیش فرستاده چیزی نیابد: و به جانب راست نظر کند هرچه خود از پیش تقدیم داشته می یابد، سپس به سوی چپ نگاه می کند آتش بیند، پس از آتش بهراسید اگرچه با پاره ای خرما باشد و اگر آن را بدست نیاوردید با یک سخن پاک گفتن این کار را بکنید.
۷- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: لاصحابه: الا اخبرکم بشی ء ان أنتم فعلتموه تباعد الشیطان منکم کما تباعد الشیطان منکم کما تباعد المشرق من المغرب؟
قالوا: بلی.
قال: الصوم یسود وجهه، و الصدقه تکسر ظهره(بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۱۱۴٫)؛ آیا به شما خبر بدهم به چیزی که اگر آن را انجام دهید شیطان از شما دور می شود همانند دور بودن مشرق و مغرب؟
عرض کردند: آری،
فرمود: روزه چهره شیطان را سیاه می کند و صدقه پشت او را می شکند.
۸- رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: ان الله لیدرء بالصدقه سبعین میته من السوء؛ پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا خدا بوسیله صدقه هفتاد گونه مردن بد را دفع می کند.
۹- امام صادق علیه السلام فرمود: لا یتبع الرجل بعد موته الا ثلاث خصال: صدقه أجراهاالله له فی جیاته فهی تجری له بعد موته. و سنه هدی یعمل بها. و ولد صالح یدعوله(بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۲۶۹٫)؛ پس از مرگ آدمی جز به سه خصلت از وی باقی نمی ماند و بدنبال او نمی رود: صدقه جاریه ای که: در زندگی انجام داده و پس از مرگش باقی است. و روش درستی که – بدان عمل شود، و فرزند خوب و شایسته ای که – برای او دعا کند.
۱۰- سفیان بن عمرو به محضر امام صادق علیه السلام شکایت کرد و گفت: انی کنت انظر فی النجوم فاعرفها و اعرف الطالع فید خلنی من ذلک
فقال: اذا وقع فی نفسک شیی فتصدق علی اول مسکین ثم امض فان الله عز و جل یدفع عنک.( سفینه البحار، ج ۲، ص ۲۳٫ ) من مردی ستاره شناسم و طالع ستارگان را می دانم و (گاهی) از رهگذر مطالعات نجومی چیزی در خیالم وارد می شود.
امام علیه السلام فرمود: هرگاه چیزی در خیال تو واقع گشت به نخستین مسکینی که می رسی صدقه بده و بکار خود بپرداز که: خدای عز و جل آن خیال بد و نحوست را از تو دفع می فرماید.
۱۱- کتاب جعفریات به سلسله سند خود از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت کرده است که رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: الصدقه شیی عجیب
قال: فقال ابوذر الغفاری رضی الله عنه: یا رسول الله(ص) فای الصدقات افضل؟
قال: اغلاها ثمنا و انفسها عند اهلها
قال: فان لم یکن له المال؟
قال: عفو طعامک
قال: یا رسول الله(ص) فمن لم یکن له عفو طعام؟
قال: فضل رای ترشد به صاحبک
قال: فان لم یکن له رای
قال: فضل(قوت تعتد) بها علی ضعیف
قال: فان لم یستطع
قال: و ان تعین مغلوبا
قال: یا رسول الله(ص) فمن لم یفعل؟
قال: فینتحی عن طریق المسلمین ما یؤذیهم
قال: یا رسول الله(ص) فمن لم یفعل؟
قال تکف اذاک عن الناس فانها صدقه تط هربها عن نفسک.( جامع الاحادیث الشسعه، ج ۸، ص ۴۱۳٫(
صدقه چیزی است عجیب،
ابوذر رضی الله عنه عرض کرد: یا رسول الله صلی الله علیه و آله کدام یک از صدقات برتر است؟
فرمود: آن که گران بهاتر و نفیس تر در نزد اهلش باشد.
عرض کرد: اگر کسی مالی ندارد چه کند؟
فرمود: از مازاد و باقی مانده غذای تو،
عرض کرد: یا رسول الله صلی الله علیه و آله اگر باقی مانده غذا نداشته باشد؟
فرمود: رأی و نظری بدهی که دوست خود را راهنمایی کنی،
عرض کرد: اگر رأی و نظری نداشته باشد؟
فرمود: بازمانده از قوت و روزی که رفع نیاز از تهیدستی کند.
عرض کرد: اگر توانائی آنرا نداشته باشد؟
فرمود: و کمک و یاری به مغلوبی دهی.
عرض کرد: یا رسول الله صلی الله علیه و آله اگر این کار را نکند؟
فرمود: چیزهائی که موجب آزار مسلمانان است از مسیر و گذرگاه آنان بر دارد،
عرض کرد: یا رسول الله صلی الله علیه و آله اگر این عمل را انجام ندهد؟
فرمود: اذیت خود را از مردم بازداری (به مردم آزار نرسانی) که این صدقه ای است. که جان تو را پاک می گرداند.
۱۲- امام صادق علیه السلام فرمود: لو جری المعروف علی ثمانین کفا لاوجروا کلهم من غیر ان ینقص عن صاحبه من اجر شیئا؛( سفینهالبحار، ج ۲، ص ۲۵٫) اگر صدقه ای بر هشتاد دست جریان یابد(دست به دست شود) صاحبان همه آن دست ها پاداش دارند بی آنکه از پاداش صدقه دهنده نخستین چیزی کاسته شود.
انفاقهای مالی و اهمیت آن ها
در بسیاری از روایات اسلامی تعبیراتی آمده است که نشان می دهد«ترک زکات» در سرحد کفر است به عنوان نمونه:
۱- در حدیثی از امام صادق علیه السلام می خوانیم که از جمله سفارش های پیامبر صلی الله علیه و آله به امام علی علیه السلام این بود: یا علی! کفر بالله من هذه الامه عشره… و عد منهم مانع الزکاه، ثم قال یا علی! من منع قیراطا من زکاه ماله فلیس بمؤمن و لا مسلم و لا کرامه، یا علی تارک الزکاه یسئل الله الرجعه الی الدنیا، و ذلک قوله تعالی: حتی اذا جاء أحدهم الموت قال: رب ارجعون؛ ای علی! ده طایفه از این امت به خداوند بزرگ کافر شده اند؛ و یکی از این ده گروه را مانع الزکات شمرد… سپس فرمود: ای علی! تارک الزکات به هنگام مرگ تقاضای بازگشت به این دنیا(برای جبران گناه عظیم خود می کند اما پذیرفته نمی شود) و این همان است که خداوند در قرآن مجید به آن اشاره فرموده: زمانی که مرگ یکی از آن ها فرا رسد می گوید: پروردگارا! مرا باز گردانید(اما پاسخ منفی می شنود)…( تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۲۱۹٫)
۲- در حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام آمده است: ان الله عز و جل فرض للفقراء فی أموال الاغنیاء فریضه لا یحمدون الا بأدائها و هی الزکاه بها حقنوا دمائهم و بها سموا مسلمین؛ خداوند بزرگ برای فقیران در اموال اغنیاء فریضه ای قرار داده که جز با اداء آن شایسته ستایش نیستند، و آن زکات است که به وسیله آن خون خود را حفظ می کنند و نام مسلمان بر آن ها گزارده می شود.( تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۲۱۹٫)
( ادامه دارد )
منبع : مرکز اطلاع رسانی غدیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 1 =