تفسیر سوره حدید ، آیه ۷ ( نوشتاری ) مفسر : حضرت آیت الله علامه طباطبایى

تفسیر سوره حدید ، آیه ۷ ( نوشتاری ) مفسر : حضرت آیت الله مکارم شیرازى
25 بهمن 1397
تفسیر سوره حدید ، آیه ۱۰ ( نوشتاری ) مفسر : حضرت آیت الله مکارم شیرازى
8 اسفند 1397

تفسیر سوره حدید ، آیه ۷

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکُمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ فَالَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ کَبِیرٌ  *

به نام خداوند بخشنده‌ مهربان

(الا ای بندگان) به خدا و رسول او ایمان آرید و از آنچه شما را در آن وارث گذشتگان گردانید (به راه خدا) انفاق کنید، پس بر آنان که از شما ایمان آوردند و انفاق کردند پاداش بزرگ (بهشت ابد) خواهد بود.

تفسیر المیزان ( خلاصه)

در این آیات دستور موکد می دهد به این که مسلمین در راه خدا ودر جهاد انفاق کنند، و از آیه شریفه (لا یستوی منکم من انفق من قبل الفتح) به خوبی برمی آید که دستور مذکور در مورد جهاد مؤ کدتر است، و همین خود موید آن قولی است که می گوید: آیه شریفه (امنوا باللّه و رسوله و انفقوا…) در جنگ تبوک نازل شد.

امنوا باللّه و رسوله و انفقوا مما جعلکم مستخلفین فیه…

بیان اینکه آیه: (آمنوا بالله و رسوله و انفقوا…) خطاب به مؤ منین و امر به آثارایمان است

از سیاق آیات برمی آید که خطاب در این آیه به کسانی است که خدا و رسول ایمان آورده اند، و شامل کفار نمی شود، تا چه رسد به این که خطاب متوجه کفار باشد.

و این که بعضی گفته اند: شامل هر دو طایفه می شود درست نیست. خواهی گفت: آخر در این آیه امر به ایمان کرده، و معنا ندارد مؤ منین را امر به ایمان کند.

در پاسخ می گوییم: معنای امر مؤ منین به ایمان این است که آثار ایمانی را که دارند بر ایمان خود مترتب کنند، می خواهد بفرماید: ایمان وقتی متحقق می شود که آثار آن را بر آن مترتب کنند، چون اگر ایمان و یا صفتی دیگر از صفات نفس چون سخاوت و عفت و شجاعت در نفس آدمی ثابت باشد، و حقیقتا ثابت باشد، اثرش ظاهر می شود، و اگر از یکی از این صفات مذکور اثر خاص به آن ظاهر نشود، معلوم می شود صفت مذکور آن طور که باید در نفس جای خود را نگرفته و ثابت نشده، و یکی از آثار ایمان به خدا و رسول او اطاعت از دستوراتی است که خدا و رسول داده اند.

و از همینجا است که روشن می گردد اولا امر کردن خدای تعالی مؤ منین را به ایمان در حقیقت امر کردن به افرادی است که مرتبه ای از ایمان را دارند، به این که مرتبه ای بالاتر از آن را دارا شوند، و این نوع امر کردن اشاره به است که آن مقدار ایمانی که ماءمور دارد برای آمر قانع کننده و رضایت آور نیست، ماءمور باید مرتبه بالاتری را کسب کند، و ثانیا این که جمله (امنوا باللّه و رسوله و انفقوا) امر به انفاق است، با اشاره به این که انفاق اثر صفتی است که ایشان متصف به آنند، پس باید به خاطر همان صفت باز انفاق کنند، در نتیجه باید گفت: برگشت جمله مورد بحث به این است که می خواهد انفاق مؤ منین را با ایمان آنان تعلیل کند.

وجه و نکته اینکه فرمود از آنچه که خدا شما را در آن جانشین کرده انفاق کنید

(و انفقوا مما جعلکم مستخلفین فیه) – (استخلاف انسان) به معنای خلیفه کردن او است، و مراد از خلیفه کردن انسان یا این است که خدای سبحان انسان را در زمین جانشین خود کند، همچنان آیه شریفه (انی جاعل فی الارض خلیفه) به آن اشاره می کند.

حال باید دید بنابر این فرض به چه ملاحظه از اموالی که در دست مؤ منین است تعبیر کرده به چیزی که خدا ایشان را در آن خلیفه خود کرده؟

جواب این سوال این است که: این تعبیر هم واقعیتی را بیان می کند، چون واقعا آدمی در آنچه دارد خلیفه خداست، (چون هم خودش و همه اموالش ملک خدا است)، و هم ایشان را در انفاق کردن تشویق می نماید، چون وقتی مؤ منین متوجه و متذکر شوند که مال ایشان ملک خدا است، و ایشان در آن اموال خلیفه خدا و وکلای از ناحیه اویند، هر تصرفی بکنند به اذن او می کنند قهرا انفاق کردن بر آنان آسان می شود، و در این عمل خیر، احساس سنگینی نمی کنند.

و یا مراد از خلیفه کردن انسان این است که: خدا ایشان را جان شین پیشینیان خود در آن اموال کرده، قبلا این اموال در دست دیگران بود، بعد از در گذشت آنان به ایشان منتقل گردید، و در چنین فرضی اگر از اموال اینطور تعبیر کرده، برای این بوده که باز به بیانی دیگر تشویقشان به انفاق کرده باشد، چون وقتی بیاد آورند که این اموال قبلا در دست دیگران بوده، و آنان وفا نکرده، متوجه می شوند که به ایشان نیز وفا نخواهد کرد، وزودی آن را برای دیگران خواهند گذاشت، و با دست تهی خواهند رفت، پس چه بهتر که تا اختیار آن را در دست دارند برگ عیشی بگور خود بفرستند، و معلوم است که انسان با داشتن طرز تفکری این چنین در مساءله انفاق دست و دل بازتر می شود، و آسان تر دل از مال دنیا بر می کند، و در راه خدایش خرج می کند.

(فالذین امنوا منکم و انفقوا لهم اجر کبیر) – در این جمله وعده اجری بزرگ در برابر انفاق می دهد، تا مؤ منین را به بیانی دیگر تشویق به نموده، تشویق های قبلی را تاءکید کند. و مراد از ایمان در اینجا ایمان به خدا و رسول است.

منبع : ترجمه تفسیر المیزان حضرت آیت الله علامه طباطبایى (رحمه الله)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 1 =